8 vragen over het verlenen van eerste hulp in het bedrijf
Opmerking: De volgende informatie is gebaseerd op Europese richtlijnen en algemeen erkende veiligheidsnormen. Houd er rekening mee dat in elk land nationale voorschriften en normen gelden. Neem voor meer informatie contact op met uw lokale gezondheids- en veiligheidsinstantie of beroepsvereniging.
Ondanks alle preventieve maatregelen zijn arbeidsongevallen nooit helemaal te voorkomen. Daarom is het des te belangrijker om snel te kunnen reageren in geval van nood. Maar wat betekent "eerste hulp" in bedrijfscontext - en hoe kunt u ervoor zorgen dat deze te allen tijde gewaarborgd is?
In deze gids leest u waar u op moet letten als het gaat om eerste hulp in het bedrijf, welke Europese regelgeving van toepassing is en welke producten u nodig hebt voor de eerste hulp aan uw werknemers.
Welke wettelijke bepalingen gelden er?
De organisatie van eerste hulp in het bedrijf is een van de basisverplichtingen van elke werkgever. Deze verplichting vloeit op Europees niveau met name voort uit Kaderrichtlijn 89/391/EEG betreffende gezondheid en veiligheid op het werk.
Daarom moet de werkgever:
- passende maatregelen nemen om arbeidsongevallen te voorkomen,
- ervoor zorgen dat eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie gegarandeerd zijn in geval van nood,
- zorgen voor gekwalificeerd personeel en de benodigde apparatuur,
- werknemers regelmatig informeren over noodmaatregelen.
De praktische implementatie en gedetailleerde vereisten worden geregeld door nationale bepalingen die de EU-vereisten concretiseren.
Wat is belangrijk als het gaat om eerste-hulpmateriaal?
Eerste-hulpmateriaal omvat verbanddozen, verbandkasten en mobiele eerste hulp koffers. Welk uitvoering het meest geschikt is voor uw bedrijf, hangt af van de werkomgeving en de potentiële risico's.
- Verbanddoos: compact, kan worden gebruikt in kasten of voertuigen
- Verbandkast: permanent gemonteerd en zichtbaar aangeduid
- Eerste hulp koffer: draagbaar en kan worden gecombineerd met een wandhouder
Het materiaal moet gemakkelijk toegankelijk en volledig zijn alsmede regelmatig gecontroleerd worden. Zorg ervoor dat er geen verlopen of beschadigde producten in omloop zijn.
Het is een goede gewoonte om alle eerstehulpverlening te documenteren, bijvoorbeeld in een eerstehulpboek. Deze gegevens helpen om de oorzaken van ongevallen te analyseren en de veiligheidsmaatregelen in het bedrijf te optimaliseren.
Hoeveel eerste-hulpmateriaal is er nodig?
De vereiste hoeveelheid hangt af van het soort activiteit, de grootte van het bedrijf en de risicobeoordeling .
Ter oriëntatie zijn er Europese normen voor verbandmaterialen zoals:
- DIN 13157 (kleine verbanddoos)
- DIN 13169 (grote verbanddoos)
Een grote verbanddoos bevat ongeveer twee keer zoveel materiaal als een kleiner model. Veel EU-landen erkennen deze DIN-normen of vergelijkbare EN-normen.
Als vuistregel geldt:
- In administratieve en commerciële bedrijven is een kleine verbanddoos meestal voldoende voor maximaal 50 werknemers.
- Bij productie, handwerk of bouwplaatsen zijn grotere of extra dozen nodig, vaak per 10 - 20 personen.
Een risicobeoordeling helpt bij het nauwkeurig bepalen van de juiste uitrusting.
Zijn er regels voor de houdbaarheid van het eerste-hulpmateriaal?
Steriel verpakte artikelen zoals kompressen of verbanden hebben een houdbaarheidsdatum. Na deze datum mogen ze niet meer gebruikt worden omdat hun steriliteit of functie (bijv. kleefkracht) niet meer gegarandeerd is. Niet-steriele producten, zoals driehoekige doeken of reddingsdekens, mogen alleen na gebruik worden vervangen.
Een regelmatig onderhouds- en vervangingsschema zorgt ervoor dat al het eerste-hulpmateriaal up-to-date en klaar voor gebruik blijft.
Zijn er speciale vereisten voor bepaalde beroepsgroepen?
Het risico op letsel verschilt sterk per sector. Terwijl kleine snijwonden of valpartijen meestal op kantoor voorkomen, kunnen ernstige verwondingen in de industrie of op bouwplaatsen voorkomen.
Er zijn branchespecifieke eerste-hulpuitrustingenvoor verschillende activiteiten die verder gaan dan de standaardinhoud, bijv:
- Oogdouches voor chemische bedrijven of werkplaatsen
- Koudesprays, ademhalingsmaskers of replantaatsets voor productieomgevingen
- Speciale voertuigsets voor mobiele werkplekken of logistieke bedrijven
Koffers en dozen kunnen naar wens modulair worden uitgebreid.
Waarop moet worden gelet bij het vervoer van een gewonde?
Bij het vervoeren van gewonden binnen het bedrijf is het cruciaal dat dit voorzichtig, veilig en goed gebeurt. Hiervoor worden bijvoorbeeld draagbare reddingssystemen gebruikt:
- Brancards en opvouwbare brancards
- Schepbrancards voor krappe ruimtes
- Bakbrancards voor ruw terrein of bouwplaatsen
Moet elk bedrijf beschikken over een EHBO-kamer?
Een EHBO-kamerwordt aanbevolen voor bedrijven met een groot aantal werknemers of een verhoogd risico.
Deze ruimte wordt gebruikt om tijdelijke verzorging en rust te bieden aan gewonde personen. In veel landen volgen de vereisten voor afmetingen, uitrusting en aanduiding de EN ISO 7010 richtlijn (veiligheidslabels) en nationale richtlijnen voor de werkplek.
Voorbeelden van uitrusting:
- Patiëntenbed
- Wasfaciliteiten
- EHBO-kast
- Noodtelefoon of communicatiemiddel
Zijn er nog andere gebruiksvoorwerpen nodig voor het verlenen van eerste hulp?
Afhankelijk van het risico kunnen aanvullende producten levens redden of verwondingen tot een minimum beperken, bijv:
- oogspoelflessen of lichaamsdouches
- brandblussers
- noodset voor chemische brandwonden
- veiligheidsmes om mensen snel te bevrijden
Denk eraan: de etikettering en toegankelijkheid van alle eerstehulpvoorzieningen zijn ook cruciaal - in een noodsituatie telt elke seconde.